Maskeyi yüze yerleştirmek birkaç saniyelik iş gibi görünse de gece boyu süren kaçakların, sabah yüzde kalan kızarıklıkların ve kuru ağzın çoğunun kaynağı yanlış takmadır. CPAP maskesi nasıl takılır? sorusunun doğru cevabı, kayışları sıkmaktan çok yastığı doğru noktaya oturtmakla ilgilidir. Yazımızda takmadan evvel yapmanız gereken hazırlığı, adım adım takma sırasını, kayış ayarını ve sık yaşanan sorunların çözümünü anlatıyoruz.
Takmadan Önce Hazırlık
İyi bir oturuş, temiz ve kuru bir ciltle başlar. Yüzdeki nemlendirici krem ve doğal yağ, silikon yastığın cilt üzerinde kaymasına yol açar, bu yüzden yatmadan evvel yüzünüzü yıkayıp kurulayın. Yastığın da yağsız olması gerekir. Sabah yastığı ılık su ve kokusuz, yumuşak sabunla silip kurumaya bırakmak akşam daha iyi tutunmasını sağlar.
Ardından parçaların sağlam olup olmadığına bakın. Yırtılmış, sertleşmiş ya da sararmış yastık, kayış ne kadar sıkılırsa sıkılsın sızdırmazlık sağlamaz. Hortum bağlantısının yerine tam oturduğunu ve cihazın filtresinin temiz olduğunu da bu aşamada kontrol edin.
CPAP Maskesi Adım Adım Takma
CPAP maskesi nasıl takılır? diye merak eden kullanıcıların atladığı nokta, yerleştirmeyi otururken değil yatarken tamamlamaktır. Temel sıra çoğu modelde aynıdır:
- Başlığı gevşek halde tutun, maskeyi ilk olarak yüzünüze yerleştirin. Tam yüz tipinde alt kenarı çene çukuruna, ardından üst kısmı burun köküne doğru yatırın.
- Başlığı başınızın arkasından geçirin ve klipsleri takın. Klipsli modeller, her gece kayış ayarını bozmadan maskeyi çıkarıp takmanızı sağlar.
- Üst kayışları, ardından alt kayışları eşit miktarda çekin. Bir tarafı fazla sıkmak maskeyi yana kaydırır.
- Cihazı çalıştırın ve uyuyacağınız pozisyona geçin. Basınç geldiğinde yastık hafifçe şişer ve yüze oturur.
- Maskeyi yüzden birkaç milimetre kaldırıp bırakın. Bu hareket yastığın kendi şeklini almasını sağlar.
Listede görüldüğü gibi son iki adım, oturuşu cihaz çalışırken düzeltmeyi gerektirir. Basınçsız haldeyken sızdırmaz görünen maske, cihaz çalıştığında kaçak yapabilir. Bu yüzden ince ayarı her zaman hava akarken yapın.
Kayışlar Ne Kadar Sıkı Olmalı?
Kayışlar, başlık ile yanağınız arasına iki parmak sığacak kadar gevşek olmalıdır. En yaygın hata, kaçağı durdurmak için kayışı sonuna kadar germektir. Oysa aşırı sıkıştırdığınız silikon yastık içe çöker, kenarlarda yeni kaçak noktaları açar ve sabah burun kökünde kızarıklık bırakır.
Kaçak sürüyorsa kayışı sıkmak yerine CPAP maskesi nasıl takılır? adımlarını baştan uygulayıp maskenin konumunu düzeltin. Çoğu durumda maske ya fazla yukarıda durur ya da yanlış bedendir. Burun kökünde baskı yarası oluşmaya başladıysa alın desteği olan modellerde destek açısını değiştirin. Başlık esnekliğini kaybettiyse kafa üstü ayarlı maske bağcığı ile yenisini kullanın.
Hava Kaçağı ve Yüzde İz Sorunu
Hava kaçağının yerini, sızan havanın yönünden anlarsınız. Gözlere doğru esen hava, maskenin üst kısmının fazla gevşek ya da maskenin büyük olduğunu gösterir. Partnerinize ıslık sesi gibi gelen kaçak ise genellikle yan kenarlardan çıkar. Ağızdan kaçak yaşıyorsanız sorun takmada değil, maske tipindedir.
Sabah yüzde iz kalması tek başına sorun değildir, iz uyandıktan kısa süre sonra kayboluyorsa normaldir. Saatlerce kalan iz ya da açık yara ise aşırı sıkılık ya da yanlış beden işaretidir. Mıknatıslı klipsli maske kullanacaksanız kalp pili veya metal implantınız varsa üreticinin uyarısına dikkat edin, bu modeller bazı tıbbi cihazlarla uyumsuz olabilir. Farklı tipleri uyku ve solunum maskeleri kategorisinde bulabilirsiniz.
Bakım ve Değişim Sıklığı
Silikon yastık zamanla yüz yağını emer, yumuşaklığını kaybeder ve doğru takılsa bile sızdırmaya başlar. Yastığı her sabah silmek, maskenin tamamını ve hortumu ise haftada bir kez ılık sabunlu suyla yıkamak bu süreci yavaşlatır. Kurutmayı doğrudan güneş ışığında değil gölgede yapın, çünkü UV ışığı silikonu sertleştirir.
Üreticiler genellikle yastık veya yastıkçığı 1-3 ayda, maske gövdesini ve başlığı ise 6 ayda bir yenilemeyi önerir. Yedek parçaları uyku ve solunum cihazı parçaları kategorisinde bulabilirsiniz. Basınçlı havanın burnu kurutması takmayı zorlaştırıyorsa cihazınıza uygun nemlendirici aparatları inceleyin.
Sıkça Sorulan Sorular
Maskeyi önce mi takmalı, cihazı önce mi açmalı?
Maskeyi takıp cihazı sonra çalıştırmak daha rahattır. Çoğu cihazdaki otomatik başlatma özelliği, maskeden ilk nefesi aldığınızda cihazı kendiliğinden açar.
Uykuda maskeyi farkında olmadan çıkarıyorsam ne yapmalıyım?
İlk haftalarda bu yaygın bir durumdur ve çoğunlukla kuruluk, kaçak ya da yüksek başlangıç basıncı yüzünden olur. Nemlendirici kullanımı ve rampa ayarı genellikle sorunu azaltır. Devam ederse hekiminizle basınç ayarını gözden geçirin.
Gözlük takarken CPAP maskesi kullanılabilir mi?
Burun yastıkçıklı ve minimal temaslı modeller burun kökünü serbest bıraktığı için gözlükle kullanılabilir. Tam yüz modellerde ise gözlük çerçevesi maskenin üst kenarına çarpar.
