CPAP tedavisinde cihaz ne kadar iyi olursa olsun, yüze oturmayan bir maske hava kaçırır, iz bırakır ve kullanıcıyı birkaç hafta içinde tedaviden soğutur. Maske bedeni nasıl seçilir? sorusunun cevabı tahminde değil, iki noktası belli olan ölçümde yatar. Yazımızda evde cetvel ya da şablonla ölçüm yapmayı, tipe göre hangi mesafeye bakacağınızı ve iki beden arasında kaldığınızda izleyeceğiniz yolu anlatıyoruz.
Maske Boyutu Nasıl Seçilir? Ölçüm Şablonuyla Adım Adım
Doğru beden için üreticinin o modele özel ölçüm şablonunu ya da düz cetveli kullanıp yüzünüzdeki iki sabit nokta arasındaki mesafeyi ölçersiniz. Şablonu ölçeklendirme yapmadan, gerçek boyutta yazdırmanız gerekir. Ancak yazıcı “sayfaya sığdır” ayarındaysa çıktı birkaç milimetre küçük çıkar. Sonuç olarak ölçüm bir beden kayar. Kâğıttaki referans çizgisini cetvelle kontrol etmek bu hatayı baştan önler.
İşte ölçüm yaparken yararlanabileceğiz şablon:
Ardından ölçümü aynanın karşısında, başınız dik ve yüz kaslarınız gevşekken yapın. Gülümsemek ya da çeneyi sıkmak dudak ile göz hizası arasındaki mesafeyi değiştirir. Esnek mezura yerine sert cetvel tercih edin, çünkü mezura yüzün kıvrımını takip eder ve mesafeyi olduğundan uzun gösterir. Yakınınızın ölçümü yapması ise cetveli tam dikey tutmayı kolaylaştırır.
Tipe Göre Hangi Mesafeyi Ölçmelisiniz?
Ölçeceğiniz mesafe, ürünün yüzde kapladığı alana göre değişir. Bu nedenle bir modelin bedenini diğerine aktaramazsınız. Aşağıdaki tablo üç ana tipte referans noktalarını özetliyor:
| Tip | Başlangıç noktası | Bitiş noktası |
|---|---|---|
| Tam yüz (ağız burun) | Burun kökü, göz hizasının hemen altı | Alt dudağın altındaki çene çukuru |
| Nazal tip | Burun kökü | Burun ucunun altı ya da kanat genişliği |
| Yastıkçık | Burun deliğinin genişliği | Yastıkçık deliğe taşmadan oturmalı |
Tabloya bakınca şu fark belirginleşir: tam yüz tipinde dikey uzunluk, nazal tipte ise çoğu modelde kanat genişliği belirleyicidir. Tam yüz maskeleri için çene çukurunu yanlış yerden almak en sık hatadır. Ölçümü dudağın hemen altındaki girintiden değil de çene ucundan yaparsanız bir beden büyüğe yönelirsiniz. Bu durumda yastığın alt kenarı çeneye oturmaz ve ağız açıldığında boşluk kalır.
İdeal Maske Bedeni Yüzde Nasıl Oturur?
Doğru bedende yastık göz pınarlarına değmeden burun köküne oturur, alt kenar da dudağa değil çene çukuruna temas eder. Ürün gözlere doğru taşıyorsa büyüktür ve sızan hava gece gözleri kurutur. Kanatları sıkıştırıyorsa küçüktür, yani nefes alırken deliklerin daraldığını hissedersiniz.
Yine de asıl kontrolü ayakta değil, uyku pozisyonunda ve cihaz çalışırken yapın. Yatınca yüzün yumuşak dokusu yer değiştirir. Üstelik cihaz basınç uyguladığında yastık hafifçe şişer. Birçok cihazdaki uyum testi, birkaç dakika sabit basınç vererek kaçağın kabul edilebilir sınırda olup olmadığını gösterir. Test olumsuz çıkıyorsa kayışları sıkmadan önce bedeni sorgulayın.
İki Beden Arasında Kalınca Ne Yapmalı?
Ölçüm iki beden arasına düşüyorsa karar yüz şeklinize ve uyku alışkanlığınıza bağlıdır, en güvenli yol ise iki bedeni de denemektir. Örneğin yan yatanlar ve yastıkla ürünü iten kullanıcılar genelde küçük bedende daha az kaçak yaşar. Buna karşılık ağzı gece açık kalan ya da çenesi aşağı düşen kişilerde büyük beden çene hareketini daha iyi tolere eder.
Neyse ki deneme imkânı sunan setler bu kararsızlığı ortadan kaldırır. BMC N6 nazal CPAP maskesi gibi tüm bedenleri içeren paketlerde birkaç gece farklı yastıkları deneyip size uyanı seçersiniz. Tek bedenle gelen modellerde ise satın almadan evvel ölçünüzü satış ekibiyle paylaşmak yanlış alım riskini azaltır. Tüm seçenekleri uyku ve solunum maskeleri kategorisinde karşılaştırabilirsiniz.
Kısacası beden, tipten sonra gelen ikinci karardır. Maske bedeni nasıl seçilir? diye düşünmeden evvel nazal mı tam yüz mü kullanacağınızı netleştirin. Cihaz tarafındaki kriterler için de CPAP cihazı nedir, nasıl seçilir? yazımıza göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kilo değişince beden de değişir mi?
Evet, belirgin kilo kaybı ya da artışı yanak ve çene çevresindeki yağ dokusunu değiştirdiği için bedeni etkileyebilir. Örneğin önceden hava kaçırmayan ürün kilo verdikten sonra yanlardan hava kaçırıyorsa ölçümü yenilemek gerekir.
Sakal ve bıyık beden kararını etkiler mi?
Sakal ölçüyü değil, yastığın cilde temasını etkiler. Örneğin gür sakal, tam yüz tipinin alt kenarında boşluk bırakabilir.
Farklı markalarda aynı beden aynı ölçüye mi denk gelir?
Hayır, S, M ve L harfleri markalar arasında standart değildir. Bir markada M kullanan kişi başka markada S ya da L çıkabilir. Maske bedeni nasıl seçilir? sorusunu her modelde o modele ait şablonla yeniden yanıtlamak gerekir.
